Veri merkezi nöronlara emanet!

Hem çoğu şeyi aklımızda tutmamıza gerek yok hem de uyanık olmak için pek çok şeyi biliyor olmamız gerek…
Nasılsa ‘internet ve yapay zekâ halleder’ diye düşünüp, beyinleri nadasa bırakmak en büyük hata!

Sunulan nimeti en verimli şekilde kullanıp, kendini geliştirmek varken, bu ataletin sebebi ne?

Veriler çalındı, çalınmadı; robotlar insanlığın sonunu getirecek, getirmeyecek gibi sığ tartışmaların kıyısında sürüklenirken, Singapur öyle bir şey yaptı ki ‘keşke mühendis olsaydım da süreci daha iyi anlayabilseydim’ dedirtti bana.

Sizde de aynı etkiyi yaratacak mı?

Merak ediyor ve ayrıntılara geçiyorum…

***

Instagram’da, Çiçek Çizmeci Devge’nin, “Dünyanın ilk ‘Biyolojik Veri Merkezi’ Singapur’da açıldı” başlığını görür görmez, konuyu araştırmaya başladım.

Yani silikon çip yerine kök hücrelerden büyütülmüş gerçek nöronlarla çalışan bir veri merkezi.

İfadeyi tekrar etmek istiyorum:

GERÇEK NÖRONLARLA ÇALIŞAN VERİ MERKEZİ.

Sistemin içinde minik bir beyin bulunduğunu ve bunun bilgi işlediğini düşünün…

Haberlere göre:

Ulusal Singapur Üniversitesi (NUS) Tıp Fakültesi tarafından yürütülen proje, veri merkezi geliştiricisi DayOne ve biyolojik bilişim şirketi Cortical Labs ile birlikte hayata geçirildi.

Laboratuvarda yetiştirilen 800 bin nöron kullanıldığı belirtiliyor, bu inanılmaz.

NUS Life Sciences Institute bünyesinde kurulan Biyolojik Veri Merkezi, 20 adet CL1 biyolojik bilişim ünitesinden oluşuyor.

Cortical Labs tarafından geliştirilen CL1, şirketin ifadesine göre dünyanın ilk ticari ve kodla programlanabilir biyolojik bilgisayarı.

Her bir ünite, laboratuvarda yetiştirilen binlerce insan beyin hücresi tarafından destekleniyor.

Etik kaygılarınızın zirve yaptığını hissedebiliyorum.

İnsan ile makinelerin bütünleşerek transhümanizm çağını başlatacağı ihtimali bile herkesi korkutmaya yetiyor.

İçten içe bunun asla olamayacağını düşünenler ise gelişmeleri gördükçe perişan oluyor.

Ayrıntıları paylaşmaya devam edeyim ki belki faydalı kısımlar biraz olsun rahatlama sağlar.

***

NUS Medicine Nörobilim Profesörü Rickie Patani, projenin dünyada bağımsız olarak çalıştırılan ilk biyolojik olarak entegre sunucu rafı olduğunu belirterek, çalışmanın bilişime ve bilimsel araştırmalara bakışta önemli bir değişimi temsil ettiğini vurguladı.

Peki, nasıl çalışıyor?

Geleneksel veri merkezlerinde işlem gücü silikon tabanlı işlemcilerden sağlanırken biyolojik bilişimde bunun yerine canlı nöronlardan oluşan bir donanım kullanılıyor.

Kök hücrelerden elde edilen nöronlar, mikroelektrot dizileri aracılığıyla elektronik sistemlere bağlanıyor.

Bu yapı, biyolojik hücrelerle dijital donanım arasında elektriksel sinyallerin aktarılmasını sağlıyor.

Tabii daha düşük enerji tüketimini sağlamak amacıyla bu yola girilmiş durumda.

Bu nöronlar, silikon yapılara göre daha kolay öğrenebiliyor, değişen koşullara adapte olabiliyor.

Enerji verimliliği, öğrenme kabiliyeti ve hızlı adaptasyon…

Bilim kurgu filmlerinin senaryoları bir bir gerçek oluyor!

Uluslararası Enerji Ajansı'na göre veri merkezlerinin elektrik tüketimi 2025 yılında yüzde 17 arttı.

Cortical Labs ise biyolojik bilgisayarların özellikle sınırlı miktarda verinin bulunduğu görevlerde yapay zekâ sistemlerini tamamlayabileceğini savunuyor.

***

Ek bilgi:

Prototip sistem 6 Ağustos’ta gerçekleştirilen etkinlikte tanıtıldı.

Etkinlik sırasında mikroelektrot dizilerinin entegrasyonu ve gerçek zamanlı sinir ağı aktiviteleri gösterilirken, 80’den fazla davetli CL1 ve Cortical Cloud sistemlerinin çalışmasına tanıklık etti.

Cortical Labs CEO’su Hon Weng Chong, teknolojinin ilaç keşfi, insansı robotlar, siber güvenlik ve dolandırıcılık tespiti gibi alanlarda kullanılabileceğini ifade etti.

Ayrıca biyolojik bilişim sistemlerinin nörolojik hastalıkların araştırılmasına ve yeni ilaçların geliştirilmesine de katkı sağlaması bekleniyor.

Bu arada Singapur’un teknolojideki bu atılımını da ayrıca incelememiz gerek, bir başka yazıya bırakıyorum…