YKS’den vazgeçiş furyası

Kendi öğrencilik devri kapananlar gelişmelerden bihaberler, normal.

Ama son birkaç yıldır üniversitelerle ilgili pek çok gelişmeyi takip edip, paylaşıyor ve uzman görüşleriyle yorumluyoruz.

Değişmesi gerekenin sistemden çok toplumsal algı olması gerektiğini vurguluyoruz.

Herkes diplomalı olmak zorunda mı? Bu soruya toplumsal yanıt: Kesinlikle evet! Kaç nesil bu uğurda ömrünü harcadı; dershanelere gitti, kurslara yazıldı, özel ders aldı, stresten saçları döküldü, nefesi kesildi, iki-üç saatlik sınav için en güzel yaşlarını sosyal hayattan kopuk geçirdi.

Onlara lisans eğitimini tamamladıktan sonra hemen iş bulabileceği öğretildi; iyi bir hayat sürmenin temel kuralı o diplomaydı!
Sonuç ne oldu?

Kayıp nesil olarak adlandırılan, işine adanmış Y kuşağı heba oldu.

Yeni nesil onların gözünde bu nedenle tembel.

Okuyarak ve çalışarak başarılı olacağını sananlar günümüzde mavi yakanın maaşları altında ezilmekteler. Sanmayın ki bu bir eleştiri; yalnızca durum tespiti.

Olanların farkına varıldığı için de bence sürpriz olmayan ama çoğu kişi tarafından inanılmaz bir haber olarak yayınlanan gelişmeye bakalım:

“YKS başvurularında büyük düşüş!
Bu yıl üniversite sınavına 2 milyon 425 bin kişinin başvurdu.

2023'te bu sayı 3,5 milyonun üzerindeydi!”

Neler olduğuna birlikte bakalım…

***

Her yıl lise son sınıftaki öğrencilerin sayısının artması ve mezuna kalan dediğimiz grubun eklenmesiyle rekor üstüne rekor kırılan başvuruda bu yıl bir milyonluk düşüş yaşandı.

Tabii herkes bunun sebeplerinin analizinin peşinde.

Öncelikle okulların kontenjanlarının azaltılmasının etkisi üzerinde duruluyor.

Bazı bölümlerin tamamen kapatılması gerektiğini her daim belirtiyoruz; ülkemizin bu mesleklere ihtiyacı kalıp-kalmadığı analiz edilmeli ve kesinlikle eğitimde inovasyon yapılmalı.

Hemen yapılamayacağı için kontenjan düşürülmesine gidildi. Hatta bazı bölümlere alım durduruldu. Hatırlarsanız ikinci öğretim kategorisi de tarihe karıştı. Özellikle İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nin bölümlerine karşı oluşan tepki ‘Herkes İşletme mezunu’ nedeniyle ikinci öğretim kademeli şekilde kapatıldı.

Ardından AçıkÖğretim Fakültesi’nde de İktisat, İşletme gibi bölümlerin kapatıldığı bilgisi geldi.

Pandemi zamanında online eğitimin nimetlerinden biri ‘Açık Öğretim’de okuyanların sınavlara internet üzerinden erişimiydi; pek çok kişi diploma sahibi oldu.

Bu politikanın bir bedeli olacaktı elbette:

Diplomalı işsizler ordusu.

***

YKS’deki düşüş için ikinci sebep olarak ekonomik zorluklar geliyor!
Kabul edelim ki bu kriz ortamında çoğumuz iyi ki şu anda öğrenci değiliz diyoruz.

Başka bir şehre gidip düzen kurmak ve okumak çok masraflı.

Eğer yurtta kalma imkânı elde edilemiyorsa, ev kiralamak ve o faturaları ödemek demek, bir ailenin iflası anlamına geliyor.

Böyle düşünenler kampüs sevdasından vazgeçmiş durumda.

Üstelik ‘sanayide işçi olurum, daha çok kazanırım’ mottusu da çok yaygın.

Lise mezunlarının istihdamına en çok hizmet sektöründe rastlıyoruz; onların en büyük rakipleri üniversiteliler.

Çünkü okuyanla okumayanı ayırt eden bir işgücü piyasası kalmadı.

Herkes kasiyer, herkes reyon görevlisi. O halde neden okumak gereksin?

Popüler meslekler olan mühendislik ve öğretmenlik de son yıllarda işsizler ordusuna nefer yetiştiriyor. Bir ülkenin geleceği tükeniyor, kimse çözüm getiremiyor…

***

Baraj puanının kaldırılmış olması diğer bir sebep olarak karşımıza çıkıyor ki bunun başvuruyu bu denli düşürecek etkisi olduğunu sanmıyorum; aksine karar çıktığı anda herkes YKS kuyruğuna koşmuştu.

Bir parantez açalım; daha önceki sağlanan bazı kolaylıklar ‘6 Şubat depremlerinin ardından 11 ilde adaylardan sınav ücreti alınmaması ve pandemide 12. Sınıfın ikinci dönem konularının sınav dışında kalması gibi’ başvuruda rekor getirmişti.

Haliyle geçmiş yıllarla kıyaslama yaparken buna da dikkat etmek lazım.

Bu yıl başvuru ücretinin 700 lira olduğunun da altını çizelim.

***

Tabii tabloyu doğru okumamız şart!
Mesele YKS ya da üniversite diploması değil; ülkede nitelikli-niteliksiz ayrımının yapılabiliyor olması.

Ne yazık ki her şey çığırından çıktı…