Hayatın en sert derslerinden biri

Evet değerli okurlar. Bursa'nın sıcak bir temmuz akşamında pencereyi açtım. Hafif bir esinti var. Çayım yanımda. Kitabım elimde. Ben böyle anları çok seviyorum. Günün bütün yorgunluğu bir kenara çekiliyor. Sayfalar konuşmaya başlıyor. Bu akşam bana eşlik eden kitap Martin Eden oldu. Ben bu kitabı okurken sadece bir hikâyeye değil, insanın kendini bulma mücadelesine de tanıklık ettim.

Kitabın ilk sayfalarında Martin'i sıradan fakir bir denizci sandım. Sonra sayfalar ilerledikçe onun içinde yanan ateşi gördüm. Sevdiği kadın Ruth için hayatını değiştirmeye karar veriyor. Ben burada aşkın bazen insanı nasıl değiştirdiğini düşündüm. Bir insan sevdiği için kendini geliştirmeye başlıyorsa bunun içinde gerçekten büyük bir istek vardır.

En çok etkilendiğim bölümlerden biri. Martin sadece kitap okumuyor. Diksiyon çalışıyor. Edebiyat öğreniyor. Matematik, fizik, kimya, biyoloji öğreniyor. Burada kendi kendime şu soruyu sordum: Ben hedefim için bu kadar fedakârlık yapabiliyor muyum? Çoğumuz bir engelde vazgeçiyoruz. Martin ise reddedildikçe daha fazla çalışıyor.

Yayınevlerinden gelen ret cevaplarını okurken içim burkuldu. Bir eser gidiyor, geri geliyor. Bir daha gönderiyor, yine reddediliyor. Daktilosu bile yok. Daktilo kiralıyor. Borçlanıyor. Çamaşırhanede ağır şartlarda çalışıyor. Sonra gece yine yazıyor. Ben bu bölümlerde başarı denilen şeyin aslında perde arkasında ne kadar büyük bir alın teri olduğunu bir kez daha gördüm.

Bugün sosyal medyada bir insanın başarısını görüyoruz. Kimse o başarının arkasındaki uykusuz geceleri, gözyaşını, reddedilişleri görmüyor. Bu kitabı okurken tam da bunu düşündüm. Bir gün vazgeçenler kaybediyor. Bir gün daha direnenler ise sonunda kazanabiliyor.

Fakat kitap bana sadece çalışmayı anlatmadı. Başarının insanı her zaman mutlu etmeyeceğini de anlattı. Martin sonunda ünlü oluyor. Para kazanıyor. Dün kapısını açmayan insanlar bugün peşinden koşuyor. Dün eserlerini beğenmeyen yayınevleri bugün onu istiyor. Ruth bile geri dönmek istiyor. Burada insanların bazen kişiye değil, onun makamına, parasına, şöhretine değer verdiğini düşündüm. İşte kitabın en acı tarafı da buydu.

Kitabın sonunda Martin'in yaşadığı yalnızlığı hissedebildim. Fakir olduğu günlerde ait olduğu yere dönemiyor. Zenginlerin dünyasına ise artık inanmak istemiyor. Başarı geliyor ama huzur gelmiyor. Bu bölümlerde insanın sadece para kazanmasının yetmediğini, ruhunu da koruması gerektiğini düşündüm.

Kitaptaki en sevdiğim cümlelerden biri şuydu: “Dünyanın asıl devleri yazan insanlardır.”

Ben bu cümleyi okuduğumda uzun süre düşündüm. Yazının gerçekten insanı yıllar sonrasına taşıyan büyük bir güç olduğuna bir kez daha inandım.

Kitabın sonunda beni şaşırtan bir bilgiyi de öğrendim. Romanın sonunda Martin Eden intihar ediyor. Bu yüzden birçok kişi, romanın yazarı Jack London için de aynı şeyin olduğunu zannediyor. Ben de uzun süre böyle biliyordum. Oysa Jack London intihar etmedi. Kırk yaşında geçirdiği rahatsızlık nedeniyle hayatını kaybettiğini öğrenince ben de şaşırdım.

Bu kitabı gerçekten keyif alarak okudum. Sadece bir hikâye değil, pes etmemenin bedelini, başarının yükünü, insanın kendini arayışını okudum. Eğer mücadeleyi anlatan, insanı düşündüren, okuduktan sonra uzun süre etkisinden çıkamayacağınız bir roman arıyorsanız ben gönül rahatlığıyla Martin Eden kitabını tavsiye ederim.

Bir öğretmen olarak şuna bütün kalbimle inanıyorum. Bir çocuğun eline verilecek en büyük hediye pahalı oyuncaklar değil, doğru kitaplardır. Çünkü kitap sadece bilgi vermez. Kitap insana düşünmeyi, sabretmeyi, mücadele etmeyi, empati kurmayı öğretir. Ben de elimden geldiğince okumaya, öğrendiklerimi paylaşmaya, kitap sevgisini büyütmeye çalışıyorum.

Bu yüzden herkese küçük bir çağrım var. Bu temmuz ayında kendinize bir kitap hediye edin. Telefon ekranına ayırdığınız sürenin birazını kitap sayfalarına ayırın. Emin olun, okuduğunuz her sayfa size yeni bir pencere açacak. Ben buna yıllardır inanıyorum. Okuyan insan değişir. Değişen insan ailesini değiştirir. Aileler değiştükçe toplum güçlenir. Belki de güzel bir geleceğin ilk adımı, bugün çevireceğiniz tek bir sayfadır.

Kitaplarla kalın. Merak etmeye devam edin. Okumaktan hiç vazgeçmeyin.