Zil çalınca hayat başlar mı?

Okul hayatın ta kendisidir deriz. Peki gerçekten öyle midir? Sabah çalan zille sınıfa giren, derslerini dinleyen, defterini dolduran, sınavlara hazırlanan bir öğrenci hayatı öğrenmiş olur mu? Yoksa hayatı öğrenmek için okulun duvarlarının biraz dışına mı çıkmak gerekir?

Sevgili okurlar, okul dediğimiz yer yalnızca dört duvar, sıralar, tahtalar ve ders kitaplarından ibaret değildir. Bir çocuğun arkadaşlık kurduğu, paylaşmayı öğrendiği, hata yaptığı, özür dilediği, kazandığı, kaybettiği, kendini tanımaya başladığı ilk büyük yaşam alanıdır. Okulun en güzel tarafı da budur. İnsan yalnızca bilgi edinmez, insan olmayı da öğrenir.

Bir öğrenci okulda matematik öğrenir ama aynı zamanda hesabını yapmayı, Türkçe öğrenir ama kendini ifade etmeyi, tarih öğrenir ama geçmişinden ders çıkarmayı da öğrenmelidir.

Fen bilimleriyle doğayı tanımalı, beden eğitimiyle takım olmanın önemini kavramalıdır. Müzikle ruhunu beslemeli, sanatla hayal dünyasını geliştirmelidir.

En önemlisi de farklı düşüncelere saygı duymayı, sorumluluk almayı, hakkını aramayı ve başkasının hakkına saygı göstermeyi öğrenmelidir.

Peki bugün okullarımızda bunların ne kadarını başarabiliyoruz?

Elbette okullarımızın hakkını teslim etmeliyiz. Binlerce öğretmen büyük fedakârlıklarla çocuklara emek veriyor. Kısıtlı imkânlarla bilim fuarları düzenleyen, tiyatro sahneleyen, spor takımları kuran, kitap okuma etkinlikleri yapan, öğrencisinin yeteneğini keşfetmek için çabalayan öğretmenlerimiz var. Okul, kimi çocuklar için güvenli bir liman, kimi çocuklar içinse kendisini keşfettiği ilk yer. Bazen bir öğretmenin güzel bir sözü, bir öğrencinin bütün hayatını değiştirebiliyor.

Ancak madalyonun bir de diğer yüzü var. Okullarımızda zaman zaman öğrenmekten çok sınav kazanmaya, düşünmekten çok ezberlemeye, üretmekten çok not almaya odaklanıyoruz. Çocuklara doğru cevabı bulmayı öğretiyoruz ama bazen doğru soruyu sormalarına fırsat vermiyoruz.

Bir öğrencinin kaç net yaptığına bakıyoruz da hangi konuda yetenekli olduğunu, neye ilgi duyduğunu, hangi hayalin peşinden koştuğunu yeterince sorgulamıyoruz.

Oysa okulda yalnızca test çözülmemeli. Çocuklar bir şeyler üretmeli. Bir sebze yetiştirmeli, bir kitap yazmayı denemeli, bir deney yapmalı, bir tiyatro oyunu sahnelemeli, bir sosyal sorumluluk projesinde görev almalı.

Kendi emeğinin sonucunu görmeli. Çünkü hayat, yalnızca soruların cevaplarından değil, insanın ortaya koyduğu eserlerden de oluşur.

Velilere de burada önemli bir görev düşüyor. Çocuğun başarısını yalnızca karne notuyla ölçmemeliyiz. Eve geldiğinde kaç soru çözdüğünü sormak kadar gününün nasıl geçtiğini, arkadaşlarıyla ilişkisini, okulda ne öğrendiğini, neye üzüldüğünü de merak etmeliyiz.

Çocuğu sürekli başkalarıyla kıyaslamak yerine kendi gelişimini takip etmeliyiz. Unutmayalım, her çocuk aynı hızda büyümez, aynı yoldan ilerlemez.

Öğretmenler olarak bizler de kendimize dönüp bakmalıyız. Sadece müfredatı yetiştirmek mi görevimiz, yoksa hayata hazırladığımız çocukların geleceğinde bir iz bırakmak mı?

Elbette eğitim programları, kazanımlar ve sınavlar önemli. Ancak öğrencinin gözündeki merakı söndürdükten sonra bütün konuları bitirmiş olmanın ne anlamı var? Bazen bir dersin en değerli kazanımı, öğrencinin eve giderken aklında kalan tek bir güzel düşüncedir.

Bir de öğrencilere seslenmek istiyorum. Okulu yalnızca mecbur olduğunuz için gittiğiniz bir yer olarak görmeyin. Orası arkadaşlıklarınızın, ilk başarılarınızın, hatalarınızın ve güzel anılarınızın birikeceği bir yer.

Her dersin bir karşılığı, her kitabın açacağı başka bir pencere var. Fakat unutmayın, okuldan aldığınız diploma önemlidir ama kendinize kattığınız değer çok daha önemlidir.

Sonuç olarak okul hayatın ta kendisidir demek istiyorsak, okulda hayatın kendisini de yaşatmalıyız. Çocuklara sadece sınavı değil, yaşamayı; sadece kazanmayı değil, paylaşmayı; sadece konuşmayı değil, dinlemeyi; sadece bilgiyi değil, bilgiyi kullanmayı öğretmeliyiz.

Çünkü okulun gerçek başarısı, kaç öğrencinin yüksek not aldığıyla değil, kaç öğrencinin hayata donanımlı, vicdanlı, özgüvenli ve üretken bir insan olarak katıldığıyla ölçülmelidir.

Zil çalar, ders biter, sıralar boşalır. Ama okulda öğrenilenler insanın hayatı boyunca devam etmelidir.

Sağlıcakla kalın, haftaya görüşürüz.