Her yıl takvim yapraklarında 10 Kasım sabahı saat dokuzu beş geçe, hayat bir anlığına durur. Sokaklarda, meydanlarda, okullarda ve iş yerlerinde aynı sessizlik hâkim olur.
Sirenler çalar, başlar öne eğilir, gözler uzaklara dalar. Ancak o sessizlik, yalnızca bir vedanın değil, bir milletin minnetinin, özleminin ve hiç eksilmeyen bağlılığının ifadesidir.
Yürüyen adımlar yavaşlar ve kaldırımlardaki telaş yerini derin bir sükûnete bırakır. Trafiğin gürültüsü susar ve araçların içindeki insanlar büyük bir saygıyla ayağa kalkar.
Okul bahçelerinde çocukların o neşeli cıvıltısı bir anda kesilir ve minik yürekler saygı duruşuna geçer. Gökyüzünde dalgalanan al bayrak hüzünle yarıya iner.
Çalan sirenlerin sesi yalnızca kulaklarımızda değil, bir milletin ortak hafızasında ve vicdanında yankılanır. Bu sessizlik, hem büyük bir özlemin hem de yarım kalmış bir vedanın en büyük, en derin ifadesidir.
Biz, her 10 Kasım sabahında yalnızca bir komutanı ya da tarihe yön vermiş bir devlet adamını anmayız. Biz, karanlığın en koyu olduğu anda aydınlığa yürümeyi göze almış sarsılmaz bir iradeyi anarız.
Umutların tükendiği bir dönemde küllerinden doğan milletin direniş ruhunu hatırlarız. Mustafa Kemal Atatürk, yıllar süren savaşların yorgunluğunu omuzlarında taşıyan yoksul bir halkın önüne geçerek bağımsızlığın imkânsız olmadığını göstermiştir.
O, bu özgürlük ateşini yalnızca kendi yüreğinde yakmamış, bütün bir milletin kalbine taşımıştır. İşgal altındaki topraklardan yükselen o kararlı ses, bir ulusun özgür yaşama yeminine dönüşmüştür.
Atatürk bize sadece sınırları çizilmiş bağımsız bir vatan bırakmamıştır. O, bize bu vatanın akıl ve bilimle nasıl korunacağını ve nasıl yüceltileceğini de miras bırakmıştır.
Bugün Atatürk sevgisini sadece tören alanlarındaki siyah kıyafetlerde ya da okunan şiirlerde aramak eksik kalır. Elbette bu törenler, bizim vefamızın ve saygımızın en görünür simgeleridir. Ancak onu gerçekten anlamak, düşüncelerini günlük hayatımızın tam merkezine yerleştirmektir.
Bir çocuğa korkmadan soru sormayı öğretmek, onun mirasına sahip çıkmaktır. Bir gencin hayallerine omuz vermek ve ona kendi kanatlarıyla uçma cesareti aşılamak, onu yaşatmaktır. Kadınların toplumsal hayatın her alanında özgürce ve eşitçe var olmasını savunmak, onun devrimlerine sadık kalmaktır.
Haksızlık karşısında susmamak ve her koşulda bilimin rehberliğine sığınmak, çağdaş uygarlık yolunda atılan en sağlam adımdır.
Özellikle biz ebeveynler için bu sorumluluk çok daha derin ve kutsal bir anlam taşır. Tarih sahnesinden nice isimler gelip geçer ancak çok azı kendilerinden sonraki asırlara ışık tutabilir.
Bugün bizim omuzlarımızda duran en büyük görev, bize emanet edilen Cumhuriyet'i korumakla yetinmeyip onu daha ileriye taşımaktır. 10 Kasım, bu yönüyle sadece bir yas ve gözyaşı günü değildir. Aynı zamanda kendimize dönüp bakma ve çocuklarımıza nasıl bir ülke bırakacağımızı sorgulama günüdür.
Mustafa Kemal Atatürk'ü anmak, yalnızca ölüm yıl dönümünde saygı duruşunda bulunmak değildir. Onu anlamak; hangi şartlarda mücadele ettiğini, nasıl bir milletin kaderini değiştirdiğini ve ardında nasıl büyük bir miras bıraktığını idrak etmektir. Çünkü Atatürk, yalnızca bir asker veya devlet adamı değil, umudunu kaybetmiş bir millete yeniden ayağa kalkabileceğini gösteren bir liderdir.
Yoklukların, işgallerin ve imkânsızlıkların ortasında bağımsızlık meşalesini yakan bir irade, bugün hâlâ yolumuzu aydınlatmaktadır. Cumhuriyet'in ilanıyla bir millete yalnızca yeni bir yönetim biçimi değil, kendi geleceğini tayin etme hakkı kazandırılmıştır.
Eğitimden bilime, sanayiden hukuka kadar atılan adımlar, çağdaş bir toplum inşa etme idealinin temel taşları olmuştur.
Peki, bugün bize düşen nedir? Atatürk'ü yalnızca fotoğraflarda, törenlerde ve anma programlarında yaşatmak yeterli midir? Elbette hayır. Onun akla, bilime, eğitime ve üretime verdiği değeri hayatımızın merkezine yerleştirmek, bıraktığı mirasa sahip çıkmanın en anlamlı yoludur.
Çocuklarımıza sorgulamayı, gençlerimize üretmeyi, toplumumuza birlik olmayı öğretebildiğimiz ölçüde bu mirası geleceğe taşıyabiliriz.
Unutmamalıyız ki büyük liderler yalnızca yaşadıkları döneme değil, kendilerinden sonraki nesillerin ufkuna da yön verirler. Atatürk'ün fikirleri, aradan geçen yıllara rağmen hâlâ tartışılıyor, okunuyor ve yol gösteriyor.
10 Kasım, bir milletin yas tuttuğu gün olmanın ötesinde, kendisine emanet edilen değerlere yeniden sahip çıkma günüdür. Çünkü bazı insanlar ölür fakat fikirleri nesiller boyunca yaşamaya devam eder.
Saygı, özlem ve minnetle...
Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü rahmet ve saygıyla anıyoruz.
Yeni yazımda görüşmek dileğiyle…