20. Dünya Atletizm Şampiyonası ve Türkiye

13-21 Eylül 2025 tarihlerinde Tokyo kentinde yapılan 20. Dünya Atletizm Şampiyonası’na Türkiye’den 12 erkek ve 8 kadın olmak üzere toplam 20 sporcu ile katıldı.

TARİHÇE: İlk olarak 1983 yılında Helsinki’de yapılan Dünya Atletizm Şampiyonası’na 41 kategoride 1355 atlet katıldı. Olimpiyatlardan sonra atletizmde dünyanın en çok ilgisini çeken ve atletizmin en prestijli yarışmalarından biri olan dünya şampiyonaları önce 4 yılda bir yapılırken, 1991 yılından itibaren 2 yılda bir yapılmaya başlandı.

Türkiye 20.’si, 2025 Tokyo’da yapılan Dünya Atletizm Şampiyonaları’nda bugüne kadar 4 madalya kazandı. (Bunların 3’ü devşirme atletler tarafından kazanılmıştır.)

1-Süreyya Ayhan:2003 Paris, 1500 m.: 3.59.04.; gümüş madalya, (doping yaptığı gerekçesi ile ömür boyu hak mahrumiyeti cezası aldı.)

2-Karin Melis Mey: Güney Afrika asıllı. 2009 Berlin, uzun atlama; 6.80 m.lik atlayışı ile bronz madalya.

3-Ramil Guliyev: Azerbaycan asıllı. 2011 yılında Türk vatandaşlığına geçti. 2017 Londra, 200 m: 20.09’luk derecesi ile altın madalya.

4-Yasmani Copello Escobar: Küba asıllı. 2017 Londra, 400 m. engelli: 48.49’luk derecesi ile gümüş madalya.

Dünya şampiyonalarına en çok katılan atletimiz: Eşref Apak, 5 dünya şampiyonası (2005 Helsinki, 2007 Osaka, 2009 Berlin, 2015 Pekin, 2017 Londra.)

2025 Tokyo Dünya Şampiyonası’na katılan kadın atletlerimiz:

1-Tuğba Danışmaz: 3 adım atlama. Finalde 14.00 m.lik atlayışı ile dünya 12.’si (yarışmaya katılan atlet sayısı: 35)

2-Buse Savaşkan: Yüksek atlama. Seçmelerde,1.83 m.lik baraj derecesini geçemeyerek elendi. Katılan atlet sayısı: 35, barajı geçemeyen atlet sayısı: 7.

3-Özlem Becerek: Disk atma. 57.20 m.lik derecesi ile dünya 31.’si. (Katılan atlet sayısı: 37)

4-Şilan Ayyıldız: 1500 m; 4.09.50’lik derecesi ile dünya 40.’sı oldu. Katılan atlet sayısı:57.

5-EdaTuğsuz: Cirit atma. 56.16 m.lik derecesi ile dünya 27.’si. 36 atlet katıldı.

6-Esra Türkmen: Cirit atma. 55.99 m.lik atışı ile dünya 28.’si. Toplam 36 atlet katıldı.

7-Kader Güvenç: 35 km. yürüyüş: 3.14.46’lık derecesi ile dünya 33.’sü. Toplam 47 atlet katıldı. Yarışı bitiren atlet sayısı 38. Terk eden atlet sayısı 9.

8-Meryem Bekmez: 20 km. yürüyüş; 3.cü km.de yarışı terk. Katılan atlet sayısı 49. Yarışı terk eden atlet sayısı:8.

ERKEKLER:

1-Ersu Şaşma: Sırıkla atlamada 5.75 m. atlayarak finale kaldı. Finalde 5.55 m.yi geçemeyerek 12.ci oldu. Katılan atlet sayısı 30.

2-Berke Akçam: 400 m. engellide seçmede 48.68’lik derecesi ile yarı finale kaldı. Yarı final serisinde 48.10 ile 18.ci olup final şansını kaçırdı. Genel sıralamada katılan 44 atlet arasında 18.ci sırada yer aldı.

3-İsmail Nezir: 400 m. engelli. Seçmeler serisinde 49.66 ile 6.cı olup elendi. Genel klasmanda 32. sırada yer aldı. Katılan sporcu sayısı 44.

4-Kaan Kigen Özbilen: Maratonda 2.13.27’lik derecesi ile toplam 66 atlet arasında dünya 19.’su oldu. Katılan atlet sayısı 90. Bitiren atlet sayısı 66.

5-İlham Tanui Özbilen: Maratonda 2.23.35 ile dünya 55.’si oldu. Katılan atlet sayısı 90. Bitiren atlet sayısı 66.

6-Sezgin Ataç: Maratonda 30. km.de yarışı terk etti. Yarışı terk eden atlet sayısı 24.

7-Halil Yılmazer: Çekiç atmada 71.71 m. ile dünya 31.’si. Katılan atlet sayısı 36.

8-Özkan Baltacı: Çekiç atmada 69.34 m. ile dünya 35.’si. Katılan sporcu sayısı 36.

9-Ali Peker: Gülle atmada 18.36 m. ile seçmelerde elendi. Dünya 31.’si. Katılan atlet sayısı 32.

10-Can Özüpek: 3adım atlama 15.65’lik derecesi ile dünya 31.’si oldu. Katılan atlet sayısı 32).

11-Mazlum Demir: 20 km. yürüyüş: 1.24.11’lik derecesi ile dünya 35.’si oldu. Katılan yürüyüşçü sayısı 48. Yarışı bitiren sayısı 43.

12-Hayrettin Yıldız: 20 km. yürüyüş: 7. km.de diskalifiye edildi. Toplam yürüyüşçü sayısı 48. Yarışı terk eden sayısı 5.

YORUM: 0 madalya ile geri döndük. Katılan ülke sayısı 198. Madalya alan ülke sayısı 40. Hiç madalya alamayan ülke sayısı 150. Bu durumumuzla 2 yıl sonra Pekin’de yapılacak dünya şampiyonası ile 3 yıl sonra Los Angeles’te yapılacak olimpiyatlarda eldeki mevcut sporcularla dereceye girme, kürsüye çıkma şansımız yüzde 1… 2-3 yıl içinde dereceye girecek atlet yetiştirme ihtimali matematiksel olarak yüzde 1. Geriye çözüm ne kalıyor: Haydi arkadaşlar yeni devşirme atletler bulalım, onlara 500.000 dolar transfer parası, ayda her ay 2500 dolar aylık bağlayıp 3 sene yedirip içirelim.

Türk vatandaşlığına geçirelim. Uluslararası yarışmalara gönderelim. Yurtdışında kamp yaptıralım. Antrenör ve ailelerini besleyelim ama Türk çocuklarının yurt içinde yaptıkları yarışmalarda verilmesi gereken yolluk ve harcırahlarını aylar sonra ödeyelim.

Yarışlarda görev alan hakem paralarını ödemekte zorluk çekelim, federasyon başkanını para bulmak için kapı kapı dolaştıralım. Sonra da devşirmelerin başarılı olmaları için dua edelim. Bir iki lafım da çiçeği burnunda yeni atletizm federasyonu başkan ve yetkililerine…

Kaan Kigen Özbilen, dikkatinizi çekerim, 39 yaşında. 2015 yılında Türk vatandaşlığına geçene kadar Kenya adına yarıştı. 2016 Amsterdam yarı maratonunda 1.02.27’lik derecesi ile gümüş madalya, 2016 Rio Olimpiyatı’nda maratonda 17.ci oldu.

Mart 2023’te Barselona maratonunda elde ettiği 2.5.37’lik derecesi ile Paris Olimpiyat barajını geçip Paris’e gitti. 2024 Paris Olimpiyatları’nda 81 atletin koştuğu maraton yarışında yarışı terk etti. (69 atlet yarışı bitirirken, yarışı terk eden 11 atlet arasında idi.)

İlham Tanui Özbilen, dikkatinizi çekerim, 35 yaşında. Kenya asıllı atlet, 2011 yılında soyadını Kaan Gigen gibi ünlü devşirme atlet menajeri Önder Özbilen’den aldı. Aslında orta mesafe koşucusu olan İlham Tanui’nin 2012 İstanbul Avrupa Salon Şampiyonası ve 2015 Prag Avrupa salon şampiyonasında aldığı 2 gümüş madalya dışında dünya şampiyonası veya olimpiyatlarda bir başarısı yok. Son zamanlarda maraton koşmaya başlayan İlham Tanui, 2025 Dünya Maraton sıralamasında 2.10.26 ile 215.ci sırada yer alıyor.

Yaşları artık masterler koşularına katılma yaşına gelmiş olan bu atletlerin son yıllarda yurtdışı kamplarda kaç ay kaldıklarını, antrenörlerine ve bu atletlere verilen harcırah ve yurtdışı yolluk paralarının kaçar Türk lirası veya Euro olduğunu çok merak ediyorum. Tabii ‘köşe yazarı’ kimliğimle, ‘sporcu’ ve ‘tıp doktoru’ kimliğim arasında kaldığım için net bir düşünceye varmakta zorlanıyorum.

Sporcu kimliğimle düşünürsem, olimpiyat barajını geçen sporcuyu kafileye almazsam sporcuya haksızlık yapmış olurum. Köşe yazarı kimliğim ise 39 yaşındaki adamı olimpiyata götürürsem bunun Türk atletizmine ne faydası olur? Jübilesini yapması ve masterlarda koşması gereken atletlerin olimpiyat, dünya ve Avrupa şampiyonalarında ne işleri var? Bunlara harcanacak parayı Türk çocuklarına ve onları yetiştirecek Türk antrenörlere harcayalım diye düşünüyorum.

Konu yoruma açık… Bir taraftan da tüm spor branşlarında devşirmeler milli takımlarda oynarken, profesyonel futbolda 3. lig takımlarında bile en az 3-4 yabancı yer alırken, Vargas kadın voleybolunda, Shane Larkin basketbolda harikalar yaratırken atletizmde de yabancılardan istifade etmenin hayır mı şer mi olduğuna bir türlü karar veremedim..!