Atletizm ve devşirme sporcular! yorumsuz…

1895 yılında kurulan Fransa merkezli Ulusararası Haber Ajansı(AFP);Dünya’nın en eski Assosiated Press ve Reuters’ten sonra 3’üncü büyük haber ajansıdır. AFP, halen dünyanın 165 ülkesinde 1200 muhabir ve 200 fotoğrafçı ile faaliyet göstermektedir. Türkiye’de Ankara ve İstanbul’da şubeleri bulunmaktadır. Ajansın muhabiri Remi BANET’in.

“2028 Olimpiyatları öncesi: Türkiye her koldan yabancı kökenli sporcuları, vatandaşlığa geçiriyor” başlıklı yazısını, kelimesine dokunmadan köşeme alıyor, görüşünüze sunuyorum:

101 sporcu ve sıfır altın madalya (2024 Paris Olimpiyat Oyunları’ndaki 64’üncülükle (oyunlar tarihindeki en kötü derecesi) hayal kırıklığına uğrayan Türkiye, geniş kapsamlı bir transfer hamlesi başlattı. Bu kampanya kapsamında, aralarında Kenya ve Jamaika’dan 5 Olimpiyat madalyalı ismin de bulunduğu 11 yabancı sporcu, Türk vatandaşlığına geçirildi. 2028 Los Angeles Olimpiyatları aday sporcularının koordinatörü Önder Özbilen, AFP’ye verdiği beyanatta; bu sporcuların şimdiye kadar tesmiyet kazanmamış listesini doğruladı…

Spor Bakanı’nın bu konuşkan danışmanı, sözlerine, “Ben yurtdışında elinde para dolu bir valizle dolaşan bir Türk değilim” diye başlıyor ve “Şimdiye kadar yürütülen en hümanist vatandaşlık kampanyasını” gerçekleştirdiğini iddia ediyor.

Transfer edilenler arasında eski maraton dünya rekortmeni ve 2021 Tokyo Oyunları gümüş madalyalısı Kenyalı Brigid Kosgei, 2024 Paris’te, 5000 metrede gümüş madalya kazanan hemşehrisi Ronald Kwemoi ve daha az tanınan üç Kenyalı (Catherine Amanang’ole, Nelvin Jeokemboi ve Brian Kibor) bulunuyor.

Ayrıca, Jamaika’nın, Paris’teki altı madalyasından 3’ünü kazanan 4 Jamaikalı da listeye eklendi: Disk atmada sürpriz altın madalya kazanan Roje Stona, uzun atlamada gümüş madalya kazanan Rajindra Campbell ve üç adım atlamada dördüncü olan genç Jaydon Hibbert (21 yaşında.)

Ekim 2032’ye kadar geçerli sözleşme imzalayan Nijeryalı sprinter Favour Ofili ve Rus heptatloncu Sofia Yakushina da (19 yaşında) listeyi tamamlıyor… Federasyonları tarafından “ihmal edilen” birçok sporcuyu kurtardığını savunan Önder Özbilen “Bu transferler paralı askerlerin işi değil” güvencesini veriyor ve yabancı sporcuları, vatandaşlığa geçirme konusunda uzun bir geleneğe ve geçmişe sahip olan Türkiye’nin bu isimleri “yerel yetenekleri atletizm pistlerine çekecek rol modeller” haline getireceğine inanıyor.

Telefonunu gösteren Özbilen, aralarında Amerikalıların da bulunduğu ve sadece para motivasyonuyla gelmek isteyen 30 sporcunun teklifini reddettiğini İddia ediyor… Ancak Afrika ve Karayip medyası, sporcu başına 500.000 dolara ulaşan rakamlardan bahsederek bu bağlılık değişimlerinin arkasında, “kazanç hırsı” olduğunu ileri sürüyor.

Bu rakamlar, Jamaikalı Roje Stona’nın menajeri de dahil olmak üzere bir çok kaynak tarafından AFP ye yalanlandı… “İmza parası yok, sadece tazminatlar var” diyen Önder Özbilen, sporcuların yarısının, vatandaşlığa geçen bir sporcunun 3 yıl boyunca milli müsabakalarda hiçbir ülkeyi temsil edememesi nedeniyle uğradığı gelir kaybını (Galibiyet primleri, reklam sözleşmeler vb.) telafi etmek için “30 aya yayılmış, 300.000 dolara varan tutarlar aldığını belirtiyor. Buna ek olarak, 3000 ile 7000 dolar arasında değişen aylık maaşlar ve durum gerektirdiğinde tüm madalyalı Türk sporcular için öngörülen cömert ödüller mevcut; Olimpiyat Şampiyonluğu durumunda, 1000 adet Cumhuriyet altını ki bu da mevcut kura göre 1 milyon dolardan fazla ediyor.

Jamaika’lı Wayne Pinnock, geçen yıl uzman medya kuruluşu The İnside Lane’e verdiği demeçte, “Ülkemi seviyorum ama sadık olmak yaşam faturalarını ödemeye yetmiyor” şeklinde durumu özetlemişti.

Olimpiyat Şampiyonu Roje Stona’nın menajeri Paul Doyle, AFP yaptığı açıklamada, “Jamaika’da kalsaydı bu spora kendini adamaya devam etmesi onun için çok zor olurdu” dedi.

Mayıs ve Temmuz 2025 tarihleri arasında Türk vatandaşlığına geçen diğer 9 sporcu ile birlikte bu isimlerin bağlılık değişikliklerinin, her yarışmacının “temsil edilen ülke ile gerçek bir bağı olması” şartını koşan Dünya Atletizm Birliği (WA) heyeti tarafından henüz onaylanması gerekiyor.

Tüm sporcuların Türkiye’de zaten birer evinin olduğunu söyleyen(!) Önder Özbilen, “Saygıyla bekliyoruz, yol haritasına tamamen uyuyoruz” diyor. (Bu demektir ki yakında kağıt üzerinde kalan sahte evliliklerden de bahsedebiliriz.)

AFP’nin sorusu üzerine Dünya Atletizm Birliği (WA), takvime ilişkin ayrıntı vermeden “her dosyanın derinlemesine inceleneceğini” vurguluyor.

1990’lı yıllardan beri Türk Atletizmini takip eden, Nefrs Gazetesi spor köşe yazarı Devrim Demirel, Türkiye’deki bu şimdiye kadar oldukça gizli tutulan transfer politikasının, Türk Atletizm kamuoyunda, sporcular ve antrenörler arasında tepki çektiğini belirtiyor.

Demirel’e göre, “Bu agresif kampanya, Atletizm Federasyonu’na danışılmadan ve madalya garantisi olmadan vergi mükelleflerinin parasıyla yapılmış bir kumar…

2004 Atina Olimpiyatlarından bu yana madalya sıralamasında ilk 25’e giremeyen Türkiye ise bu girişiminin sonuç vereceğini umuyor. Bu transferlerin sorumlusu, 2024 Paris’te altın madalya kazanan (84.12 m. ile) Olimpiyat şampiyonu, 2023 ve 2025 Dünya Atletizm Şampiyonu Kanadalı çekiç atma rekortmeni Ethan Katzberg’i de vatandaşlığa geçirmeyi hayal ediyordu.

Menajeri Robert Wagner, AFP’ye verdiği demeçte, ”Ona para teklif ettiler, onun için bu bir para meselesi bile değildi” dedi ve “hiç orada olmayan, sadece birilerinin gelip çiçeklerini suladığı bir apartman dairesi olan insanlara sahip olamazsınız” diye yorum yaptı.