İslam Oyunları ve tarihsel bir hata

Altıncısı düzenlenen İslam Oyunları, 7-21 Kasım 2025 tarihlerinde Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’da gerçekleştirildi.

İslami Dayanışma Oyunları Federasyonu (İSSA) tarafından oyunlara 54 ülkeden 24 branşta 3500 sporcu katıldı. Türkiye, oyunlara 110 kadın+102 erkek: toplam 212 sporcu ile iştirak etti. Oyunlarda kafilemizin bayraklarını kadınlarda Milli voleybolcu Dilay Özdemir, erkeklerde Milli Yüzücü Kuzey Tuncelli taşıdı.

Şimdi sıkı durun, İslam Oyunları’nın tarihçesine baktığımızda TMOK’un resmi sitesinde dahi ‘İlk İslami Dayanışma’ adı altında 2005 yılında Suudi Arabistan düzenlendiği yazılmaktadır ancak İlk İslam Ülkeleri Spor Oyunları 26 Eylül-6Ekim 1980 tarihleri arasında İzmir’de yapılmıştır.

***

İslam ülkelerini, bir spor etkinliğinde buluşturma fikri ilk 1979 yılında İran Dışişleri Bakanı Sadık Kutbzade tarafından dile getirilmiş, 22 Mayıs 1980 gün İslamabad kentinde yapılan İslam Ülkeleri Dışişleri Bakanları Konferansında konu ele alınmış, ilk oyunları Türkiye’nin düzenlemesi fikri oybirliği ile kabul edilmiş ve Başbakan Bülent Ulusu kabinesinde Spor Bakanı emekli Hava Korgeneral Vecdi Özgül zamanında (doğum:1925,vefat:2Kasım 2025, rahmet diliyorum), müsteşar Orhan Bilgin (doğum: 1938, vefat:2018, rahmetle anıyorum) başkanlığında kurulan komite oyunlar için hazırlıklara başlamıştır.

Üye ülkelere Dışişleri Bakanlığımız aracılığı ile gönderilen davet yazılarına cevaben 21 ülke katılacağını bildirmiştir.

Ancak oyunlara çok kısa bir zaman kala, İran-Irak savaşının başlaması nedeniyle, 7 devlet katılamayacağını bildirmiştir…

Böylelikle 1. İslam Ülkeleri Spor Oyunlarına 10 ülkeden, 7 spor dalında (atletizm, yüzme, güreş, basketbol, voleybol futbol ve tenis) 650 sporcu katıldı. Oyunların meşalesini yüksek atlama sporcumuz Ekrem Özdamar yaktı. Görkemli açılış töreni sonunda 1000 izci ve 400 öğrenci, sahada, “İslam ülkeleri 1. Spor Oyunları” yazısı ve “Türkiye Haritası” oluşturdu. Kadın sporcular 1. İslam Oyunlarında yalnızca, yüzme, tenis ve voleybol atletizm dallarında yarışmalara katılabildi. Katılan ülkelerden sadece Cezayir, Kıbrıs Türk Federe Devleti, Türkiye ve Malezya kafilelerinde kadın sporcu vardı.

Oyunlara katılan ülkeler ve sporcu sayıları:

Bahreyn(18), Bengladeş:(28), Cezayir(47), Fas(20)Kıbrıs Federe Türk Devleti:(75), Libya (87), Pakistan(58), Suudi Arabistan(191), Türkiye(180).

***

1. İSLAM OYUNLARI MADALYA SIRALAMASI

1-Türkiye (63A+38 G+16 B): 117 madalya, 2- Fas: (7 A+4G+,3B): Toplam 14 madalya, 3 Cezayir(4A+14G+23 B): toplam: 41 madalya, 4-Pakistan (3A+18 G+5B): toplam 26 madalya, 5-Kıbrıs Federe Türk Cumhuriyeti: (3A+3G+3B): toplam 9 madalya, 6-Suudi Arabistan: (3A+1G+4 B): toplam 8 madalya.

1980 yılında “İslam Ülkeleri Spor Oyunları” adıyla İzmir’de düzenlenen oyunlar sonunda Türkiye’nin başkanlığını yaptığı genel kurul toplantısında şu kararlar alınmıştı:

1-Oyunların dört senede bir ve olimpiyatlardan bir sene önce ve Akdeniz Oyunlarına engel olmayacak bir tarihte düzenlenmesi,

2-Bundan sonra yapılacak İKİNCİ OYUNLARIN, yukarıdaki kararın uygulanabilmesi için, bir defaya mahsus olarak 3 sene sonra yapılması,

3-Bu organizasyonun Suudi Arabistan tarafından düzenlenmesi,

4-Genel kurula katılan üyelerin geçici yönetim kurulunu oluşturmaları,

5-Bundan sonra yapılacak ilk organizasyonda yapılacak genel kurul toplantısında kesin yönetim kurulunun seçilmesi kararları alınmıştır.

***

TMOK kayıtlarında, 1.İslami Dayanışma Spor Oyunlarının ilk defa, 8-20 Nisan 2005 tarihlerinde Suudi Arabistan’da 57 ülkeden,2555 sporcunun 17 branşta yarışmasıyla yazılmış ise de; 1. İslam Ülkeleri Spor Oyunları, 28 Eylül-5 Ekim 1980 tarihlerinde İzmir’de yapıldı.

2. İslami Dayanışma Spor Oyunları, 2005 yılında, Suudi Arabistan’da, 54 ülkeden 4248 sporcunun katılımı ile yapıldı.

Türkiye bu oyunlarda, 1A+3G+3B: toplam 7 madalya ile genel madalya sıralamasında 15. sırada yer aldı.

3. İslami Dayanışma Oyunları, Endonezya’nın Palembang kentinde 57 ülkeden 1769 sporcunun 13 dalda yarışması ile gerçekleşti. Türkiye bu oyunlara 157 sporcu ile katıldı ve 23A+31 G+49 B:toplam 103 madalya ile genel klasmanda 5. sırada yer aldı.

4.İslami Dayanışma Oyunları, 12-22 Mayıs 2017 tarihlerinde Azerbeycan’ın Bakü kentinde 54 ülkeden 6000 sporcunun 21 branşta yarışmasıyla yapıldı. Türkiye bu oyunlarda, 71A+67G+57 B: toplam 195 madalya ile genel klasmanda, Azerbaycan’ın arkasından 2. sırada yer aldı.

5. İslami Dayanışma Oyunları,9-18 Ağustos 2022 tarihlerinde Türkiye’nin Konya kentinde 55 ülkeden 19 branşta 3536 sporcunun katılımı ile yapıldı. Türkiye Konya’da 462 sporcu ile katıldığı yarışmalarda, 145A+107G+89 B: toplam 341 madalya ile 1. sırada yer aldı.

Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’ta yapılan 6. İslami Dayanışma Oyunlarında Madalya dağılımı:

1-Türkiye (72 A+44 G+39 B: toplam: 155 madalya.

2-Özbekistan (29 A+35 G+32 B): toplam 96 madalya.

3-İran (29 A+19G+33 B): toplam 81 madalya.

4-Suudi Arabistan (18 A+12 G+27 B): toplam 57 madalya (Konya’da yapılan İslami dayanışma oyunlarında 27 madalya aldığımız taekwondo ve 28 madalya aldığımız jimnastik dalları, Riyad’da yapılan yarışmalarda yoktu.

Organizasyon komitesi bu 2 branşın yerine deve yarışı (!) ve e-spor resmi programda yer aldı.

(Deve yarışına 10 ülke katıldı. 2000 m. ve 8000 m.’lik 2 kategoride yapılan yarışmalarda Suudi Arabistan sporcuları 4 altın madalya aldı.

(Organizasyon düzenleyen ülkeler, taekwondo ve jimnastik gibi bazı spor dallarını değiştirip deve yarışı ve e-spor gibi spor dallarını programa koymuşlar).

5-Mısır (17 A+11G+17B): toplam 45 madalya.

6-Bahreyn (16 A+11G+7B): toplam 34 madalya.

7- Kazakistan (15 A+20 G+7 Bronz) toplam: 56 madalya.

6. İslami Spor Dayanışma Oyunu sonunda genel madalya sıralamasında;

TÜRKİYE (309 A+254G+301 B:)toplam: 865 madalya ile birinci sırada yer alıyor.

Gelecek 7. İslami Dayanışma Spor Oyunları Malezya’nın Selangor kentinde yapılacak.