Spor ayakkabı alırken nelere dikkat etmeliyiz?

Belki de ayağımız için alışveriş yaparken en az dikkat ettiğimiz unsurlardan biride ayak sağlığımız ve rahatımızdır. Renk, dış görünüş, son moda ve günlük trende uyum gibi özelliklere göre ayakkabı seçimi yapmak en büyük hatalarımızdan biridir.

SPOR İÇİN AYAKKABI EN ÇOK DİKKAT EDECEĞİMİZ HUSUSLAR:

1-Ayakkabı alırken çok yönlü düşünmek: Çoğumuz hem sporda hem günlük hayatta giyebileceği bir ayakkabı olsun istiyor ama bu görüş en kötü seçeneklerden biri. Uzun yol yürüşcüsü ile doğada trekking yapan bir insanın alacağı ayakkabı ile bir tenisçinin, bir bisikletçinin, bir voleybolcunun, bir basketçinin, bir futbolcunun, fitness salonunda çalışan bir kişinin alacağı spor ayakkabısı ayak biyomekaniği yönünden farklılıklar gösterir.

(Örneğin; sürekli, haftada 4-5 gün, açık havada, çim sahada, tartan pistte, beton zeminde veya asfaltta, salonda parke zeminde antrenman yapan bir elit sporcu için seçilecek ayakkabının darbe emici, (yastıklamalı) denge yönünden düz ve sert tabanlı, yürüyüş için hafif ve esnek olması gibi değişik özellikler ön plana çıkar.

2-Doğru numara ve parmak boşluğu: Yürüyüş veya antrenmanda ayaklar şişer. En uzun parmak (bu ekseriyetle başparmaktır) ile ayakkabının burnu arasında yaklaşık 1 cm.lik bir boşluk kalmalıdır.

3- Ayaklar, ayakta durdukça ve yürüyüş süresi uzadıkça hacim kazanır (halk deyimi ile ‘ayağım şişti’ tabiri). Bu nedenle ayakkabı almak için en uygun zaman, öğleden sonra veya akşam saatleridir.

4-Ayak taban tipine göre taban seçimi yapmalıyız. Düz taban (düşük kavisli (pronasyon) olup içe basanlar için extra destekli ayakkabılar tercih edilmeli, yüksek tabanlı (supinasyon), ayak dışına basarak koşan veya yürüyen kişiler için yastıklama ve esneklik sağlayan modeller tercih edilmelidir.

Halen mevcut olan en iyi taban teknolojileri:

-EVA TABAN (etil vinil asetat); spor ayakkabılarında yorgunluğu azaltan, çok hafif yapısı ile enerji emme kapasitesi yüksek, en yaygın, şok emici taban şeklidir. Ayakkabı alırken hep, yumuşak tabanın daha rahat olduğu düşünülür ama aşırı yumuşak tabanlar, özellikle uzun süre ayakta duranlar veya uzun süre yürüyüş yapanlarda, ayak kaslarını ve ligamentleri zayıflatır, kas aktivasyonu zamanla azalır.

İdeal ayakkabı tabanı, sert ve yumuşak özellikleri dengeli şekilde harmanlayan eva tipli tabanlardır.

-POLİ ÜRETAN TABAN (PUI): Dezavantajı: Yeterli şok emme kapasitesi sağlamaz. Uzun süreli ayakta durarak çalışanlara ve uzun yürüyüş yapanlara önermem.

-JEL TABAN: Topuk ve ayak tabanındaki basınç noktalarına binen yükü azaltır.

-AİR TABAN (Hava yastıklı taban)

5-Esneklik ve topuk kavrama: Ayakkabının arka kısmı topuğunuzu sıkıca; yürürken veya koşarken ayağınızı bir kılıf gibi kavramalı ve ayağınızı vurmamalıdır.

6-Koşu ayakkabıları: Hafif, şok emici, nefes alabilir model olmalı.

Yürüyüş ayakkabıları: Esneklik ve maximum yastıklama (Cushioning) özellikleri ön planda olmalıdır.

Fitness ayakkabıları: Hareket kabiliyetini arttıran, denge sağlayan ayakkabılar olmalıdır.

7-Ayağınıza ayakkabı seçerken şu özellikleri de gözönüne alın: ARCH (Kemer) desteği: Ayakkabı, ayak tabanının kavis kısmını boşluk bırakmadan doldurmalıdır. Medikal ayak problemi olanlar (düz taban veya yüksek kavis gibi), diabet hastası olanlar; bir ortopedi uzmanı veya PODİATRİST (Ayak Sağlığı) uzmanından görüş almalıdır.

10 dakikada bilgisayarlı ayak tabanı analizi yapan foot balance merkezlerinde ayağınızın tam biyomekanik profilini ortaya çıkararak ayakkabı almak en iyi çözümdür.

Özetle, spor ayakkabı seçerken dikkat edilmesi gereken 5 altın kural:

1-Ne çok sert ne de çok yumuşak tabanlı ayakkabı yerine, orta sertlikte, elastik tabanı olanını seçin. 2-Ayağınızın yapısını destekleyecek şekilde dizayn edilmiş ayakkabı tercih edin. Çok dümdüz tabanlı ayakkabılardan kaçının. 3-Topuk bölgesinde, şok emici kapasiteye sahip tabanlı ayakkabı tercih edin. 4-Ayakkabı ayağınızı sarmalı ve kavramalıdır.

Yürüme denemesinde, ayağınız ayakkabı içinde sağa sola, öne arkaya kayıyorsa bu ayakkabıyı almayın. İdeal ayakkabı, yürürken ayağınızı tam kavrayıp saran ayakkabıdır. 5-Sağlıklı bir ayakkabı, tabanı orta sertlikte, yüksek şok emme kapasitesi olan, arka desteği sağlayan ve yanal kapasitesi güçlü bir ayakkabı olmalıdır. (Yazarın notu: Spor ayakkabı seçimi için daha fazla bilgi almak isteyenler Run repeat.com sitesine başvurabilir.