DOA’nın rotası ‘doğa’

Çevreyi korumak çoğu zaman büyük projelerle, dev yatırımlarla veya yıllar sürecek planlarla özdeşleştirilir. Oysa bazen bir dönüşüm, elimizdeki boş bir plastik şişeyi çöpe değil de geri dönüşüm makinesine bırakmak kadar basit bir hareketle başlar. Türkiye’nin yeni Depozito Yönetim Sistemi (DYS) ve DOA uygulaması tam da bu anlayışı hayata geçiriyor.

1 Temmuz itibarıyla Türkiye genelinde uygulamaya alınan sistemle, plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajları artık ekonomik değere dönüşüyor. Vatandaşlar DOA logolu ambalajları iade makinelerine bırakarak her ambalaj için 1 TL teşvik alıyor. Biriken tutar dijital cüzdana aktarılıyor; banka hesabına gönderilebiliyor, ATM’den çekilebiliyor ya da anlaşmalı iş yerlerinde kullanılabiliyor.

Sistemin hedefleri de oldukça dikkat çekici. Yılda 25 milyar ambalajın geri dönüşüme kazandırılması, ekonomiye 30 milyar liralık katkı sağlanması, yerel yönetimlerin atık bertaraf maliyetlerinin azaltılması, enerji ve ham madde tasarrufu sağlanması, karbon emisyonunun düşürülmesi ve denizlerdeki plastik kirliliğinin azaltılması amaçlanıyor.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum da sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda sistemin daha ilk 5 gününde 7 milyon 600 bin şişenin toplandığını, kullanıcı sayısının ise 1 milyon 385 bin 673’e ulaştığını açıkladı. ‘DOA artık yeni alışkanlığımız’ sözleriyle yaptığı paylaşım, vatandaşların projeye ne kadar hızlı adapte olduğunu da gözler önüne serdi.

Ancak bu projeyi benim için farklı kılan yalnızca rakamlar değil. Son günlerde sosyal medyada DOA ile ilgili sayısız video ve paylaşım görüyoruz. İnsanlar makinelerin başında çektikleri eğlenceli görüntüleri paylaşıyor, birbirleriyle tatlı bir rekabete giriyor, mizah üretiyor. Açıkçası bunları izlerken ben de çok eğleniyorum.

Milletimiz gerçekten mizahı hayatının bir parçası hâline getirmeyi bilen bir toplum. En sıradan görünen olaydan bile tebessüm ettiren içerikler çıkarabiliyoruz. Belki de bu yüzden DOA sistemi sadece bir geri dönüşüm uygulaması olarak kalmadı; kısa sürede sosyal medyanın en sıcak gündemlerinden biri hâline geldi.

İşin en güzel tarafı ise şu… Uzun zamandır ilk kez insanlar hem eğleniyor hem de doğaya fayda sağlayan bir oluşumun içinde yer alıyor. Bu gerçekten çok kıymetli.

Çünkü çevre bilincini oluşturmanın yolu bazen uzun konferanslardan değil, insanların keyifle dâhil olduğu alışkanlıklardan geçiyor.

Her şeyi bir kenara bırakalım…

Bugün çocuklar, gençler, yetişkinler, hatta büyükler bile ellerindeki şişeleri çöpe atmak yerine iade makinesine götürmeyi konuşuyor. Büyük-küçük demeden herkes bu projeyi sahiplenmiş durumda. Bir çevre projesinin toplumun her kesiminden bu kadar kısa sürede karşılık bulması gerçekten umut verici.

Dilerim bu ilgi birkaç günlük bir heyecan olarak kalmaz. Çünkü geri dönüşüm sadece bugünü değil, yarını da kurtaran bir alışkanlık. Eğer bu bilinç kalıcı olursa, bugün makineye bırakılan milyonlarca şişe sadece geri dönüşüme değil, daha temiz bir Türkiye’nin geleceğine de katkı sağlayacak.

Belki de gerçekten büyük değişimler, bir şişeyi doğru yere bırakmakla başlıyordur.

Ve görünen o ki Türkiye, bu değişimin bir parçası olmaya çoktan başladı.