Jeoloji mühendisleri ‘Küçük Kıyamet’i simüle etti

Osmangazi Belediyesi’nin Bursa’nın Fethi’nin 700’üncü yıl kutlamaları yıl içine yayılacak birçok kültürel bilimsel ve sanatsal etkinlikle yıl içine yayılacak şekilde planlanmıştı.İlan ettikleri lansman toplantısı oldukça iyi organize edilmişti, hazırlanan kısa film de oldukça iyiydi. Bu etkinlikler kapsamında birçok bilimsel aktivitede yapıldı.

Bunlardan bir tanesi de TUMOB Jeoloji Mühendisleri Odası Güney Marmara Şubesi’nin gerçekleştirdiği ‘Geçmiş ve Gelecek Bağlamında Bursa’da Deprem’ programıydı. Etkinlikten birkaç gün önce, Jeoloji Mühendisleri Odası Güney Marmara Şube Başkanı Mehmet Yıldız’dan tarihe ‘Küçük Kıyamet’ olarak geçen 1855 Bursa Depremi’nin yapay zekâ destekli hazırlanan canlandırma filminin yayımlanacağını öğrendim. Filmi izledim Yıldız’ın dediği kadar iyi bir canlandırma olmuştu.

Mehmet Yıldız yaptığı giriş konuşmasında bilimsel ve teknik bazı konulara açıklık getirdi:

“Çok çok önemli bir gün için buradayız. Bu sene Bursa'nın fethinin 700. yılı. Bulunduğumuz yerde aslında Bursa'nın merkezi, daha doğrusu Bursa'nın kalbi diye nitelendirdiğimiz Osmangazi ilçemizdeyiz. 700. yıla özel çok önemli bir çalışma yürütüyor Osmangazi Belediyemiz. Burada da yine bir protokol dahilinde odamızla beraber 700. yılında Bursa depremi konuşuyor panelini düzenliyoruz. Tabii tarih bizim için çok önemli, jeoloji mühendisleri için. Bir örnekle açıklamak isterim. 1900'lü yıllardan öncesi tarihsel dönem olarak geçmekte. 1900'lü yılından sonrası ise aletsel dönem olarak geçmekte. Özellikle deprem açısından penceresinden baktığımız zaman bu şu anlama geliyor. 1900'lü yıllardan sonra nerede bir deprem oluyorsa, kaç büyüklüğünde ne kadar derinliğinde ve ne kadar etki alanına haiz olduğunu biz net bir şekilde veri olarak işleyebiliyoruz. Ancak 1900 yılından önce aletsel ölçümler mümkün olmadığı için tarihsel kayıtlara bakıyoruz. O yüzden tarihte neler olmuş, o dönem yapılan yazıtlar, o dönem tarihçilerimizin araştırmaları ve detaylar bizler için çok çok önemli. Birazdan izleyeceğiniz gerçekçi animasyon diyelim tabir edebiliriz. Gerçekten 7.5 depreminde Bursa'da neler olduğunu yaklaşık bir 5 dakikalık bir videoda göreceksiniz.”

Mehmet Yıldız ve yönetimdeki ekibi Bursa gibi depremle yatıp kalkan bir şehirde akademik olarak konunun irdelenmesi, toplumun dikkatinin çekilmesi konusunda önemli bir konumda bulunuyorlar. Kamuoyunun önüne siyasi demeçler yerine kendi alanları içinde dolu içeriklerle çıkan akademik odalardan birisi konumundalar.

KIRMIZI PAZARTESİ

Geçmişte yaşanan ve aletsel hesaplamalar olmadan tarihi kayıtlar didiklenerek elde edilen bilgilerin harmanlanmasıyla oluşan film gayet çarpıcıydı. Henüz emekleme döneminde olan ama hızla gelişen yapay zekadan yararlanılmasıyla güzel bir film oluşturulmuş.

Birçok belediye başkanı ile olası Bursa depreminde karşılaşacakları tabloya dair konuşma fırsatım oldu. Hiç birisi kamuoyunda endişe ve panik yaratmamak için yaptırdıkları deprem simülasyonlarını paylaşmadılar. Ancak büyük bir depremde Bursa’nın alacağı hasar ve olası kayıplar konusunda hiç de iyi bir konumda olmadığımızı biliyoruz.

Bursa depreme hazır değil ve bu da herkesin bildiği ama dillendirilmeyen bir sır. Deprem ve Bursa konusu, büyülü gerçeklik akımının kurucusu Gabriel Garcia Marques’in ‘Kırmızı Pazartesi’ romanındaki gibi herkesin olacağını bildiği önlemek istediği ve fakat önlemek için pek de bir şey yapmadığı bir cinayet gibi önümüzde duruyor.

Bakalım Bursa’nın kırmızı pazartesisi ne zaman olacak. Jeoloji Mühendisleri Odası’nın 1855 depremi için yaptığı bir çalışmayı olası Bursa depremi için de gerçekleştirmesi gerektiğini düşünüyorum.

Belki hazırlanacak filmde ortaya konulacaklar insanların ve kurumların kırmızı pazartesiye karşı önlem almaları için hareket etmelerine sebep olur.