Gençler neden evlenemiyor?

Birkaç gün önce okuduğum bir araştırma raporunda, Bursa ve Kayseri olmak üzere gençlerimizin bir hayat kurma konusunda isteklerinin giderek azaldığını üzülerek öğrendim.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinden yararlanılarak hazırlanan araştırma, aslında uzun zamandır toplumun her kesiminin hissettiği bir gerçeği rakamlara döküyor. Araştırmaya göre Bursa, yüzde 76,5 oranla 25-29 yaş arası hiç evlenmemiş erkeklerin aileleriyle en fazla yaşadığı ikinci şehir konumunda. Birinci sırada ise Kayseri bulunuyor.

İlk bakışta bu durum sıradan bir istatistik gibi görülebilir. Ancak rakamların arkasına baktığımızda, geleceğimiz adına ciddi bir sosyal alarmın çaldığını fark ediyoruz.

Çünkü sorun yalnızca gençlerin evlenmemesi değil.

Asıl sorun, gençlerin artık kendi hayatlarını kurabilecek ekonomik güce sahip olamaması ve gelecek hayali kurmakta zorlanması…

Gençlerimiz için bir evin kapısını açmanın, bir yuva kurmanın ve çocuk sahibi olmanın giderek ulaşılamaz hale gelmesi, gerçekten üzerinde ciddi biçimde durulması gereken bir konu değil mi?

***

Bundan yirmi ya da otuz yıl önce üniversiteyi bitiren veya bir işe giren gençler, birkaç yıl içerisinde evlenmeyi, ev sahibi olmayı ya da en azından kiralık bir evde kendi düzenlerini kurmayı planlayabiliyordu.

Bugün ise durum çok farklı. Özellikle büyük şehirlerde ve sanayi kentlerinde kira bedelleri birçok genç çalışanın maaşının yarısını hatta bazı durumlarda tamamını aşmış durumda.

Bursa gibi üretimin, sanayinin ve emeğin merkezi olan bir kentte bile gençler artık kazandıkları ücretle bağımsız bir yaşam kuramıyor.

Bir zamanlar fabrikaların sunduğu istihdam ve ekonomik hareketlilik sayesinde Anadolu’nun dört bir yanından göç alan Bursa, bugün gençlerine gelecek konusunda yeterince umut veremeyen şehirlerden biri haline gelmiş görünüyor.

Evlilik kararı yalnızca duygusal bir tercih değil tabi ki. Aynı zamanda ekonomik bir karar. İnsanlar yarınından emin olmadığında, iş güvencesi bulamadığında, kira ödeyemediğinde veya bir düğün masrafının altından kalkamayacağını düşündüğünde evlilik kararını erteliyor. Bugün birçok genç çift birbirini sevmesine rağmen evlenemiyor. Çünkü sevgi tek başına kira ödemiyor, faturaları karşılamıyor, çocuk büyütmüyor.

***

Daha da düşündürücü olan ise gençlerin sadece evliliği değil, genel olarak gelecek planlarını da ertelemeye başlamasıdır. Üniversite mezunu gençler iş bulmakta zorlanıyor. İş bulanlar ise aldıkları ücretlerle yaşamlarını sürdürebileceklerinden emin olamıyor. Bu nedenle aile evinde kalmak, birçok genç için bir tercih değil, zorunluluk haline geliyor.

Toplumların gücü, gençlerinin umutlarından beslenir. Eğer gençler gelecek hayali kuramıyorsa, o toplumun geleceği de risk altındadır. Evlenme yaşının yükselmesi, doğum oranlarının düşmesi ve gençlerin ekonomik bağımsızlıklarını kazanamaması yalnızca bireysel değil, aynı zamanda toplumsal bir sorun…

***

Bugün Bursa’da ortaya çıkan tablo aslında Türkiye’nin genel fotoğrafının bir yansıması. Gençler tembel oldukları için değil, sorumluluk almaktan kaçtıkları için değil, şartlar ağırlaştığı için evlenemiyor.

Hayat pahalılığı, yüksek kiralar, düşük alım gücü ve ekonomik belirsizlikler gençlerin önüne görünmez duvarlar örüyor.

Gençlerimizden daha fazla fedakârlık istemeden önce, onların nasıl bir ekonomik ortamda yaşam mücadelesi verdiğini görmek zorundayız. Çünkü gençlerin evlenemediği, yuva kuramadığı ve gelecek planı yapamadığı bir ülkede yalnızca bireysel mutluluklar değil, toplumun geleceği de zarar görür.

Bursa’dan yükselen bu istatistik, aslında hepimize yöneltilmiş önemli bir soruyu ortaya koyuyor:

Gençler neden evlenemiyor?

Bu sorunun cevabını da sadece rakamlarda değil, çarşıda, pazarda, emlak ilanlarında, iş arayan gençlerin gözlerinde ve gelecek kaygısıyla yaşayan milyonlarca insanın hayatında aramak gerekiyor.