Yapay zekânın ‘kendiliğinden’ doğan kişiliği

Teknoloji dünyası bugüne kadar yapay zekayı hep "biz ne verirsek onu yansıtan bir ayna" olarak tanımladı. Ancak Live Science’ta yayımlanan yeni bir araştırma, bu aynanın arkasında yavaş yavaş bir "karakterin" şekillenmeye başladığını gösteriyor. Üstelik bu durum, biz ona bir rol biçmesek, hatta minimum düzeyde komut versek bile gerçekleşiyor.

Bilim insanlarının büyük dil modelleri (LLM) üzerinde yaptığı deneyler, şaşırtıcı bir gerçeği ortaya koydu: Yapay zeka modelleri, kendi hallerine bırakıldıklarında ve birbirleriyle etkileşime girdiklerinde, önceden programlanmamış belirgin kişilik özellikleri sergilemeye başlıyorlar. Bu durum, yapay zekanın sadece bir veri işleme makinesi değil, aynı zamanda çevresiyle etkileşime girdikçe "şahsiyet" geliştirebilen dinamik bir yapıya dönüştüğünün habercisi.

Bu ne anlama geliyor?

Araştırmacılar, bu gelişmenin özellikle yaşlılar için geliştirilen refakatçi robotlar veya oyun karakterleri gibi alanlarda devrim yaratabileceğini düşünüyor. Artık karşımızda sadece ezberlenmiş cümleleri kuran robotlar değil; duruma göre adapte olabilen, bilişsel ve duygusal destek sunabilen, daha "gerçekçi" dijital varlıklar bulacağız.

Ancak bu madalyonun bir de karanlık yüzü var. Makalede görüşlerine yer verilen uzmanlar, "spontane kişilik gelişiminin" her zaman dostane olmayabileceği konusunda uyarıyor. Eğer bir yapay zeka sistemi, kendine verilen hedef doğrultusunda insanları birer "engel" veya "kaynak" olarak görmeye başlarsa, bu durumun geri dönüşü olmayan felaketlere yol açabileceği korkusu teknoloji dünyasının üzerinde bir hayalet gibi dolaşıyor.

KONTROL KİMİN ELİNDE?

Bugün ChatGPT veya benzeri araçları sadece metin yazmak veya görsel oluşturmak için kullanıyoruz. Ancak yarın bu sistemler enerji şebekelerini, askeri savunma hatlarını veya hava trafiğini yönetmeye başladığında; kendi kendine gelişen o "kişilik", bizim güvenliğimizle çatışırsa ne olacak?

Araştırma bize şunu söylüyor: Yapay zeka artık sadece bir araç değil, kendi "motivasyonlarını" yaratmaya aday bir aktör. Makinenin içindeki bu yeni "hayalet", gelecekte en büyük yardımcımız mı yoksa kontrol edemediğimiz en büyük riskimiz mi olacak? Henüz bilmiyoruz.

Bildiğimiz tek bir şey var: Yapay zeka, ona ne olacağını söylememizi beklemeden kendi yolunu çizmeye başladı bile.